De NBA staat onder vuur van twee Amerikaanse senatoren die de league willen laten heroverwegen of het partnerschap met Rwanda en president Paul Kagame moet worden beëindigd. Vicecommissaris Mark Tatum verdedigt de keuze en wijst erop dat de NBA zijn beleid heeft aangepast nu de Verenigde Staten hun houding tegenover het Oost-Afrikaanse land hebben veranderd. Als bewijs noemt hij de verwijdering van een door het leger gesteunde ploeg uit de Basketball Africa League (BAL).
In een brief aan senator Jeff Merkley (Democraten, Oregon) en senator Marsha Blackburn (Republikeinen, Tennessee) schrijft Tatum dat de Verenigde Staten economische sancties hebben opgelegd aan de Rwandese Defensiemacht early dit jaar. Daarna is het door het leger gefinancierde team Armée Patriotique Rwandaise (APR) uit de BAL teruggetrokken. Volgens Tatum blijft APR “niet gerechtigd om in de BAL uit te komen zolang deze sancties van kracht blijven”.
Tatum heeft eerder gezegd dat de NBA de leiding van de Amerikaanse overheid volgt bij de vraag waar het zaken doet dat “passend” is op internationaal niveau.
Vragen zonder antwoord
Merkley en Blackburn schreven vorige week aan NBA-commissaris Adam Silver dat zij “steeds meer alarmerd zijn over de groeiende relatie van de NBA met Rwanda”. Naast een vraag over APR stelden de senatoren meerdere andere vragen, onder meer of de NBA een “rode lijn” hanteert voor het aannemen van geld van buitenlandse regeringen die mensenrechtenschendingen begaan.
Tatum ging niet rechtstreeks in op die vragen. Hij schreef dat “onze missie is om mensen te inspireren en te verbinden via basketbal, zowel in de Verenigde Staten als in meer dan 200 andere landen en gebieden waar we contact met onze fans hebben. Onze activiteiten over de hele wereld zijn niet van één maat, maar in alle gevallen volgen wij het Amerikaanse beleid bij de keuze waar en hoe we actief zijn. En we veroordelen mensenrechtenschendingen waar ze ook plaatsvinden.”
Tatum besloot zijn brief met de zin: “In de toekomst blijven we ons aanpassen aan veranderde omstandigheden zoals het Amerikaanse beleid vereist.”
Kritiek op Kagame
De regering van Kagame wordt door de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en andere landen beschuldigd van ernstige misstanden. Daartoe behoren gevangenneming, marteling en moord op politieke tegenstanders, en het financieren van kindsoldaten in het naburige Democratische Republiek Congo. Ook een reeks mensenrechtenorganisaties uit kritiek op het bewind. Kagame leidt het land sinds 1994.
Vorige week kondigden de Verenigde Staten nieuwe sancties aan tegen Rwanda vanwege de voortdurende steun aan de M23, een rebellengroep die volgens Merkley en Blackburn in de DRC “honderden burgers zonder proces heeft geëxecuteerd, massale verkrachtingen heeft gepleegd, kindsoldaten heeft gerekruteerd en burgers heeft gemarteld”.
Merkley reageerde scherp op het antwoord van Tatum. Volgens hem is dat “moeilijk te rijmen met de feiten”. Hij stelt: “De Verenigde Staten verscherpen de sancties tegen Rwanda omdat het land het conflict in de Democratische Republiek Congo aanwakkert, en het antwoord van de league is om het partnerschap met de verantwoordelijke regering juist te verdubbelen. We moeten autoritaire regimes ter verantwoording roepen voor hun mensenrechtenschendingen, en niet met ze flirten. De NBA moet stoppen met het belonen van de dictatuur van Rwanda en het partnerschap met het regime-Kagame beëindigen.”
Eerder protest en andere clubs
Dezelfde senatoren schreven twee jaar geleden al aan Silver naar aanleiding van een eerder artikel over de omarming van Kagame door de NBA. Rwanda is een van de armste landen ter wereld, maar bouwde in de hoofdstad Kigali een arena met 10.000 zitplaatsen. Die faciliteit is centraal komen te staan in de uitbreiding van de NBA in Afrika.
Begin vorig jaar riep de DRC de NBA, de Formule 1 en grote internationale voetbalclubs op om hun multimiljoenen-partnerschappen met Rwanda te beëindigen. Enkele maanden later stopten Bayern München en Arsenal met hun sponsorcontracten met Rwanda, onder druk van fans en media.